Koklear implant takılınca çocuk hemen konuşmaz. İmplant sesi duyulur hâle getirir; çocuğun duyduğu sesleri anlamlandırmayı ve konuşmayı öğrenmesi zaman alır. Bu sürenin uzunluğu her çocukta farklıdır. İmplantın takıldığı yaş, cihazın ne kadar düzenli kullanıldığı, aldığı işitsel-sözel eğitim ve ailenin çocukla ne kadar konuştuğu belirleyicidir.
Ameliyattan sonra neler olur?
Ameliyat yarası iyileştikten sonra implantın dış parçası takılır ve cihaz açılır. İmplant ekibindeki odyolog cihazın ayarlarını yapar ve bu ayarları kontrollerde çocuğun ihtiyacına göre günceller. Kontrolleri aksatmamak, çocuğun sesleri rahat ve yeterli düzeyde duyması için önemlidir.
Çocuk duymayı nasıl öğrenir?
Koklear implantla işitmek normal işitmeden farklıdır ve öğrenilmesi gerekir. Dinleme becerileri basamak basamak gelişir: çocuk önce bir sesin var olduğunu fark eder, sonra sesleri birbirinden ayırt eder, ardından tanır ve anlamaya başlar. Konuşma bu dinleme becerilerinin üzerine kurulur.
Konuşmanın gelişimini neler etkiler?
- İmplantın takıldığı yaş. Araştırmalar, implant için uygun olan çocuklarda ameliyatın daha erken yaşta yapılmasının konuşma dilinin daha hızlı gelişmesiyle ilişkili olduğunu gösteriyor.
- Cihazın kullanımı. Çocuk uyanık olduğu sürece cihaz takılı olmalıdır.
- İşitsel-sözel eğitim. Çocuğun cihazıyla duyduklarını anlamlandırmasını ve konuşmasını destekler.
- Aile. Ailenin çocukla bol bol konuşması kazanımı güçlendirir.
- İşitme kaybının derecesi ve çocuğun başka bir gelişimsel güçlüğünün olup olmaması.
Evde neler yapabilirsiniz?
- Cihazın çocuk uyanıkken takılı olduğundan ve her gün çalıştığından emin olun.
- Sessiz bir ortamda, yüzünüzü görebileceği biçimde konuşun.
- Günlük işleri yaparken ne yaptığınızı anlatın; nesneleri ve olayları adlandırın.
- Her gün birlikte kitap okuyun, resimler hakkında konuşun.
- Odyolog kontrollerini aksatmayın.
Ne zaman implant ekibine ya da uzmana danışmalı?
- Çocuğunuz daha önce tepki verdiği seslere artık tepki vermiyorsa. Cihazın çalışıp çalışmadığını kontrol ettirin.
- Cihazı takmak istemiyor ya da sık sık çıkarıyorsa.
- Dinleme ve konuşmada uzun süredir ilerleme görmüyorsanız.
Luden'de
Koklear implant kullanan çocuklarla işitsel-sözel yaklaşımla çalışıyoruz. Dil gelişimini ve konuşma seslerini değerlendiriyor, hedefleri çocuğun yaşına, işitme düzeyine ve cihaz kullanımına göre belirliyoruz. Gerektiğinde ailenin onayıyla çocuğun odyoloğu ve implant merkeziyle iletişim kuruyoruz. Ayrıntılar İşitme Cihazı ve Koklear İmplant sayfamızda.
Kaynaklar
- National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD). Cochlear Implants. Metin
- Niparko, J. K. ve ark. (2010). Spoken language development in children following cochlear implantation. JAMA, 303(15), 1498–1506. Makale
- Erber, N. P. (1982). Auditory Training. Alexander Graham Bell Association for the Deaf.
Yazar hakkında
Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Uzmanı
Destina Sezgin Küçük, İzmir Çiğli'deki Luden Özel Keşif Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nin kurucu ortağı ve Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Uzmanıdır. Ege Üniversitesi'nde koklear implantlı okul öncesi çocuklarda erken okuryazarlık becerileri üzerine yüksek lisans tezi hazırlamıştır. Yayınlarında Destina Sezgin (2019) ve Destina Sezgin Küçük (2022'den itibaren) adlarını kullanmıştır.
Profili gör
