Yaşa Göre Konuşma Sesleri

Hangi ses hangi yaşta?

Çocuklar konuşmayı öğrenirken bazı sesleri yanlış söyleyebilirler. Beklenen yaşlarda sesleri söylemeyen bir çocukta konuşma sesi bozukluğu olabilir. Aşağıdaki liste, çocukların sözcüğün başında, ortasında ve sonunda hangi sesleri hangi yaşta kullanabildiğini gösterir.

24 aylık

• Sözcüğün başında: /b, d, h, m, n, p/ (Deniz, bardak)
• Ortasında: /b, m, n/ (araba, amca)
• Sonunda: /m, p/ (kalem, kitap)

36 aylık

• Sözcüğün başında: /f, g, k, t/ (fare, gemi, kitap, top)
• Ortasında: /f, g, k, t, p/ (üfle, ege, akıl, iplik, ateş)
• Sonunda: /d, g, k, n, t/ (ad, şen, yut)

4 yaş

• Ortasında: /d/ (ada)
• Sonunda: /f/ (küf)

5 yaş

• Sözcüğün başında: /ç, c, l, s, ş, j/ (çocuk, can, şemsiye, limon, jeton)
• Ortasında: /ç, c, l, s, ş, z/ (açmak, ucuz, elma, eski, eşit, uzak)
• Sonunda: /l, ç, s, ş, r, v, z/ (bal, aç, kes, beş, bir, av, yüz)

6 yaş

• Sözcüğün başında ve ortasında: /r/ ve /v/ (robot, vazo)

Küçük çocukların bazen yanlış sesleri söylemesi gelişimsel olarak normaldir. Örneğin, çocuğunuz 2-3 yaşında "k" yerine "t" sesi çıkarabilir ve "kedi" için "tedi" diyebilir. Ancak 5-6 yaşlarında bu hataları yapmaya devam ederse sorun olabilir.

Ne zaman uzmana başvurmalı?

Küçük yaşta bazı sesleri yanlış söylemek gelişimin doğal bir parçasıdır. Ancak aşağıdakilerden biri varsa bir dil ve konuşma uzmanına danışmanızı öneririz:

• Çocuğunuz, yukarıdaki listede yaşına göre beklenen sesleri hâlâ söyleyemiyor.
• 3 yaşında söyledikleri aile dışındaki kişilerce çoğu zaman anlaşılmıyor.
• Sözcüklerin ilk ya da son seslerini düzenli olarak atlıyor ya da birçok sesin yerine aynı sesi kullanıyor.
• Okul çağında hâlâ ses hataları yapıyor ya da okuma yazma öğrenirken sesleri ve harfleri eşleştirmekte zorlanıyor.
• Ailede okuma güçlüğü (disleksi) öyküsü var ve çocuğun konuşmasındaki ses hataları sürüyor.
• Konuşması yüzünden üzülüyor, konuşmaktan kaçınıyor ya da alay ediliyor.
• Sık kulak enfeksiyonu geçirdi ya da işitmesinden şüpheleniyorsunuz. Bu durumda önce işitme testi yaptırın.
• Bu belirtiler olmasa da içiniz rahat değil.

Konuşma sesi bozukluğu ve değerlendirme sürecimizle ilgili ayrıntılar Konuşma Sesi Bozukluğu sayfamızda.