Çocuklar bebeklikte anlamsız sesleri kullanarak konuşma seslerini kullanmaya başlarlar ve ardından bu sesler yetişkinler tarafından anlamlandırılır. Daha sonra sözcüklerde, cümlelerde ve konuşmalarda sesleri kullanma şeklinde ilerlerler. Çocukların konuşma seslerini kullanmaları farklı yaşlarda gelişir ve yetişkinlerin kullandığı tüm konuşma seslerini hemen kullanamazlar. Her çocuk bu sesleri farklı zamanlarda öğrenebilir ancak bu seslerin gelişimsel yaşları mevcuttur.
Yaşa Göre Beklenen Ses Gelişim Evreleri
- 1,5–2 yaşında çocuklar /b, p, m, d, t, n/ seslerini ve tüm ünlüleri kullanır (baba, top, masa, dede, anne vb.).
- 2–3 yaşında /k, g, y, h, v, f/ sesleri eklenir (kedi, gemi, yılan, havuç, vazo, fil vb.).
- 3–4 yaşında /ç, c, ş, s, z/ sesleri ve sözcük sonundaki /l/ gelişir (çiçek, cam, şapka, saat, zil, el vb.).
- 4–5 yaşında /s, z, ş, j, l/ sesleri sözcüğün her yerinde yerleşir (masa, üzüm, kaşık, jeton, balık vb.).
- 5–6 yaşında ise /r/, sözcük başındaki /l/ ve yan yana gelen ünsüzler yerleşir (radyo, arı, kar, limon, tren vb.).
Türkçe konuşan çocukların dörtte üçü /l/ ve /r/ dışındaki tüm ünsüzleri 3,5 yaşına kadar doğru söyler. Seslerin sözcüğün başında, ortasında ve sonunda hangi yaşta yerleştiğini Yaşa Göre Konuşma Sesleri rehberimizde ayrıntılı bulabilirsiniz.
Yaygın Telaffuz Hataları
- 3 yaş: Sözcük sonlarını eksik söyleme (örn: "top" → "to")
- 4 yaş: Arka/ön sesleri değiştirme (örn: "kaşık" → "daşık"); uzun sesleri kısa seslerle değiştirme (örn: "sil" → "dil")
- 5 yaş: İki sessiz harfin bir tanesini eksik söyleme (örn: "şapka" → "şaka")
- 5–6 yaş: /r/ veya sözcük başındaki /l/ sesini /y/ ile değiştirme (örn: "limon" → "yimon")
- Her yaşta: Sözcüğün ortasında ve sonunda /h/ sesini düşürme (örn: "tahta" → "taata"); yetişkinler de günlük konuşmada böyle söylediği için hata sayılmaz.
Her çocuk farklıdır ve belirli sesleri elde etmek değişken süreler alabilir. Konuşma becerilerinin iletişimi olumsuz etkilediğinden endişe varsa, bir uzmanla görüşülmelidir.
İlgili rehber
Veli ve öğretmen rehberi
Yazar hakkında

Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Uzmanı
Destina Sezgin Küçük, İzmir Çiğli'deki Luden Özel Keşif Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nin kurucu ortağı ve Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Uzmanıdır. Ege Üniversitesi'nde koklear implantlı okul öncesi çocuklarda erken okuryazarlık becerileri üzerine yüksek lisans tezi hazırlamıştır. Yayınlarında Destina Sezgin (2019) ve Destina Sezgin Küçük (2022'den itibaren) adlarını kullanmıştır.
Profili gör


