Hazırlayan:Destina Sezgin Küçük· Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Uzmanı· Güncelleme: 5 Ekim 2026
Hızlı bozuk konuşma, konuşmanın genel olarak fazla hızlı, fazla düzensiz ya da her ikisi olarak algılandığı ve buna aşırı sık normal akıcısızlıkların ("ıı", "şey", düzeltmeler, tekrarlar), hecelerin yutulmasının ya da yerinde olmayan duraklama, vurgu ve ritmin eşlik ettiği bir akıcılık bozukluğudur.
Hızlı bozuk konuşma; çok hızlı, düzensiz, sıklıkla konuyla ilgisiz sözcük veya ifadeler içeren bir konuşma bozukluğudur. Düzensizlik, aşırı hız veya konuyla bağlantılı olmayan ifadeler konuşma anlaşılırlığında ve akıcılığında bozulmalara neden olur.
Hızlı bozuk konuşma iletişimi olumsuz etkiler. Sıklıkla hızlı bozuk konuşma yaşayan kişiler iletişimdeki aksaklıklarının farkında olmayabilirler. Hızlı ve bozuk konuşma etkili sosyal etkileşim kurmada soruna sebep olduğunda bu kişilerin desteğe ihtiyaçları olabilir.
Hızlı bozuk konuşan bireyde tamamlanmamış sözcükler, cümleler ve sürekli aynı ifadeyi başa alma isteği olabilir. Dilbilgisel yapılardaki geçişlerde mesajları tutarlı ve uygun bir şekilde iletmede zorluklar, çok hızlı ve/veya aşırı yüksek sesle konuşma gibi güçlükler yaşanabilir. Konuşmadaki ciddi bozukluğa düşük benlik saygısı da eşlik edebilir.
Ne zaman uzmana başvurmalı?
Aşağıdakilerden biri varsa bir dil ve konuşma uzmanına danışmanızı öneririz:
- Çevresindekiler sık sık "yavaş konuş" ya da "anlamadım" diyor.
- Heceleri ya da sözcük sonlarını yutuyor; uzun sözcükleri kısaltarak söylüyor.
- "ıı", "şey" gibi dolgular, düzeltmeler ve cümleyi yarıda bırakıp baştan almalar çok sık.
- Konuşurken yerinde olmayan yerlerde duruyor; anlatmak istediğini düzenli aktarmakta zorlanıyor.
- Konuşmasının anlaşılmadığını fark etmiyor ya da fark ettiğinde hızını ayarlayamıyor.
- Kekemelik de eşlik ediyor ya da takılmaların kekemelik mi hızlı bozuk konuşma mı olduğundan emin değilsiniz.
- Konuşması nedeniyle okulda, işte ya da arkadaş ilişkilerinde güçlük yaşıyor.
Luden'de süreç
Luden'de hızlı bozuk konuşma değerlendirmesi ve eğitimi şu adımlarla ilerler:
- Ön görüşme. Konuşmanın ne zamandan beri bu şekilde olduğunu, hangi durumlarda arttığını ve kişinin kendi konuşmasının farkında olup olmadığını konuşuruz. Dikkat ve öğrenme alanındaki gözlemleri de sorarız.
- Değerlendirme. Sohbet, öykü anlatma ve sesli okuma gibi farklı ortamlardan konuşma örnekleri alırız; konuşma hızını, duraklamaları ve akıcısızlık türlerini inceleriz. Kekemelik eşlik ediyorsa şiddetini Kekemelik Şiddetini Değerlendirme Aracı-4 (KEŞİDA-4) ile belirleriz. Gerekirse dil becerilerine de (TODİL, Türkçe SALT ile dil örneği analizi) bakarız.
- Bireysel eğitim planı. Önce kişinin kendi konuşmasını fark etmesini sağlarız; konuşma kayıtlarını birlikte dinleriz. Ardından konuşma hızını yavaşlatma, doğal yerlerde duraklama, heceleri tam söyleme ve anlatılacakları düzenleme üzerinde çalışırız.
- Günlük konuşmaya taşıma. Kazanılan becerilerin günlük konuşmaya taşınması için aileyle ve gerektiğinde öğretmenle birlikte çalışırız. Kişinin, dinleyicinin "anlamadım" gibi tepkilerini fark etmesini destekleriz.
- RAM raporuyla ya da rapor olmadan. Rehberlik ve Araştırma Merkezi'nden (RAM) özel eğitim değerlendirme raporu alan çocuklar, Millî Eğitim Bakanlığı'nın destek eğitim programı kapsamında merkezimizde eğitim alabilir; bu eğitimin ücretini MEB karşılar. Raporu olmayan aileler de değerlendirme ve eğitim için başvurabilir.
Sık sorulan sorular
Hızlı bozuk konuşma ile kekemelik arasındaki fark nedir?
Kekeleyen kişi ne söyleyeceğini bilir ama o an söyleyemez: sesi ya da heceyi tekrarlar, uzatır ya da takılır ve bunun çoğu zaman farkındadır. Hızlı bozuk konuşmada ise konuşma fazla hızlı ya da düzensizdir; heceler yutulur, dolgular ve düzeltmeler artar ve kişi çoğu zaman bunun farkında değildir. İki durum aynı kişide birlikte de görülebilir.
Çocuğum çok hızlı konuşuyor; bu hızlı bozuk konuşma mı?
Her hızlı konuşma hızlı bozuk konuşma değildir; hızlı konuşan pek çok kişi anlaşılır konuşur. Hızlı bozuk konuşmadan, hızlı ya da düzensiz konuşmaya hecelerin yutulması, aşırı sık dolgular ve düzeltmeler ya da yerinde olmayan duraklamalar eşlik ettiğinde ve bu yüzden konuşmanın anlaşılırlığı bozulduğunda söz edilir.
"Yavaş konuş" demek işe yarar mı?
Tek başına çoğu zaman yetmez, çünkü hızlı bozuk konuşan kişi genellikle hızının ve anlaşılmadığının farkında değildir. Terapide önce kişinin kendi konuşmasını fark etmesi sağlanır, örneğin konuşma kayıtları birlikte dinlenir. Ardından doğal yerlerde duraklama ve hız kontrolü gibi beceriler adım adım çalışılır ve günlük konuşmaya taşınır.
Hızlı bozuk konuşmaya başka güçlükler eşlik eder mi?
Edebilir. Anlatılacakları düzenlemede güçlük, sesletim hataları, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ya da öğrenme güçlükleri hızlı bozuk konuşmayla birlikte görülebilir. Bu yüzden değerlendirmede dil becerilerine de bakılır; gerekirse ilgili uzmanlara yönlendirme yapılır.
Hızlı bozuk konuşma yalnız çocuklarda mı görülür?
Hayır. Hızlı bozuk konuşma okul çağındaki çocuklarda olduğu gibi ergenlerde ve yetişkinlerde de görülür. Değerlendirme ve terapi kişinin yaşına ve günlük yaşamdaki konuşma ihtiyaçlarına göre uyarlanır.
Kaynakça
- American Speech-Language-Hearing Association (ASHA). Fluency Disorders (Practice Portal). https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/fluency-disorders/
- St. Louis, K. O. What is cluttering? Defining cluttering in terms of its "lowest common denominator". Stuttering Home Page, Minnesota State University, Mankato. https://ahn.mnsu.edu/services-and-centers/center-for-communication-sciences-and-disorders/services/stuttering/information-about-stuttering/serious-information/types-of-fluency-disorders/cluttering/what-is-cluttering-defining-cluttering-in-terms-of-its-lowest-common-denominator
- International Cluttering Association. Cluttering bilgilendirme broşürü. https://ahn.mnsu.edu/globalassets/college-of-allied-health-and-nursing/speech-hearing-and-rehabilitation-services/stuttering/serious-information/types-of-fluency-disorders/icabrochure.pdf
- Gerçek, E., Erim, A., Atalar, M. S. ve ark. (2021). Hızlı-bozuk konuşma üzerine bir inceleme çalışması. Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 4(3), 362–379. https://dergipark.org.tr/en/pub/dkyad/article/996726
Hazırlayan
Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Uzmanı
Destina Sezgin Küçük, İzmir Çiğli'deki Luden Özel Keşif Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nin kurucu ortağı ve Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Uzmanıdır. Ege Üniversitesi'nde koklear implantlı okul öncesi çocuklarda erken okuryazarlık becerileri üzerine yüksek lisans tezi hazırlamıştır. Yayınlarında Destina Sezgin (2019) ve Destina Sezgin Küçük (2022'den itibaren) adlarını kullanmıştır.
Profili gör